در مرکز ملبورن، میان خیابانهای پرجنبوجوش و ساختمانهای مدرن، کتابخانه ایالات ویکتوریا با گنبد سفید و نمای باشکوهش، یکی از شناختهشدهترین نمادهای شهر به شمار میآید. این کتابخانه از قدیمیترین مراکز عمومی مطالعه در جهان است و در میان جاهای دیدنی استرالیا جایگاهی ویژه دارد. بازدید از آن فقط قدمزدن میان قفسههای کتاب نیست؛ میتوانید برای چند لحظه از شلوغی شهر فاصله بگیرید و در فضای آرام و روشن این کتابخانه قدم بزنید. در سفر با تور استرالیا ماهبان تور، بازدید از این مکان میتواند یکی از لذتبخشترین توقفهای شما در ملبورن باشد.
کتابخانه ایالتی ویکتوریا (State Library Victoria) در سال ۱۸۵۴ میلادی افتتاح شد و از آن زمان تاکنون، یکی از مراکز اصلی دانش، مطالعه و پژوهش در ملبورن بوده است. موقعیت مرکزی آن در خیابان Swanston، روبهروی دانشگاه RMIT و در نزدیکی ایستگاه مترو Melbourne Central، باعث شده دسترسی به آن آسان و سریع باشد. این کتابخانه با مساحت بیش از ۲۳ هزار متر مربع، میزبان میلیونها جلد کتاب، هزاران سند تاریخی، نقشه، روزنامه و آثار هنری است. بازدیدکنندگان میتوانند در سالنهای مطالعهی بزرگ بنشینند، از نمایشگاههای دائمی دیدن کنند یا فقط در محوطهی بیرونی، میان فضای سبز و مجسمههای سنگی، دقایقی را با آرامش بگذرانند.
معماری کتابخانه ویکتوریا ترکیبی چشمنواز از اصالت و طراحی مدرن است. بنای اصلی در سبک نئوکلاسیک ساخته شده و ستونهای سنگی مرتفع، پلکان ورودی و جزئیات ظریف آن، یادآور شکوه ساختمانهای اروپایی قرن نوزدهم است. شاخصترین بخش این بنا، سالن مطالعه La Trobe Reading Room است؛ تالاری دایرهای با گنبدی شیشهای که در سال ۱۹۱۳ ساخته شد و امروزه به یکی از نمادهای ملبورن تبدیل شده است. در فضای داخلی، نور طبیعی از سقف شیشهای به درون میتابد و سکوت سالن با صدای ورقخوردن کتابها درهم میآمیزد. میزهای چوبی، چراغهای قدیمی و قفسههای بلند، محیطی آرام و الهامبخش برای مطالعه و عکاسی فراهم میکنند.
| بخش | ویژگی شاخص | توضیح کوتاه | موقعیت |
| La Trobe Reading Room | گنبد شیشهای و طراحی هشتضلعی | معروفترین سالن مطالعه با ظرفیت حدود ۵۰۰ نفر | طبقه مرکزی |
| Cowen Gallery | آثار هنری تاریخی قرن نوزدهم | نمایش تاریخ ملبورن در قالب نقاشی و هنر کلاسیک | طبقه دوم |
| Redmond Barry Room | سالن سخنرانی و رویداد فرهنگی | محل برگزاری جلسات عمومی، همایشها و معرفی کتاب | طبقه اول |
| Information Centre | خدمات گردشگری و راهنمایی | کمک به بازدیدکنندگان و گردشگران خارجی | ورودی اصلی |
کتابخانه ویکتوریا یکی از بزرگترین و ارزشمندترین گنجینههای ادبی و تاریخی در استرالیاست. این مجموعه بیش از پنج میلیون جلد کتاب چاپی، هزاران نسخه خطی و اسناد کمنظیر را در خود جای داده است. در میان آثار برجسته، نسخههای اولیه نقشههای ملبورن، نامههای کاپیتان کوک و مجموعهای از روزنامههای قرن نوزدهم به چشم میخورد. بخش دیجیتال کتابخانه نیز از پیشرفتهترین سامانههای پژوهشی کشور محسوب میشود و امکان مطالعهی آنلاین بسیاری از منابع را برای بازدیدکنندگان فراهم میکند.
| نوع مجموعه | نمونه آثار شاخص | دسترسی برای عموم |
| کتابها و نشریات تاریخی | روزنامه Argus و Sydney Morning Herald از قرن نوزدهم | بله |
| نقشهها و تصاویر قدیمی | نقشههای اولیه ملبورن و نقاشیهای شهری تاریخی | بله |
| مجموعه دیجیتال | آرشیو عکسها و فیلمهای مستند تاریخی | بله، از طریق وبسایت |
| کتب نایاب و خطی | نسخههای دستنویس و آثار نادر اروپایی | با مجوز ویژه پژوهشگران |
کتابخانه ایالات ویکتوریا فقط جایی برای مطالعه نیست؛ محیطی پویا و الهامبخش است که فرصت یادگیری، کشف و تجربه را برای همه فراهم میکند. در طول سال، نمایشگاهها، سخنرانیها و کارگاههای مختلفی در این مکان برگزار میشود که بازدیدکنندگان را با دنیای کتاب، هنر و تاریخ ملبورن همراه میسازد.
برخی از برنامههای شاخص عبارتاند از:
کتابخانه ایالات ویکتوریا در تمام فصول سال پذیرای بازدیدکنندگان است، اما هر زمان جذابیت خاص خود را دارد. بهار و پاییز با هوای معتدل و نور ملایم، بهترین زمان برای قدمزدن در فضای این کتابخانهاند. برای عکاسی از گنبد معروف La Trobe Reading Room، صبح زود یا غروب مناسبتر است؛ زمانی که نور خورشید از شیشههای گنبد عبور میکند و تصویری خیرهکننده پدید میآورد. اگر با تور استرالیا ماهبان تور سفر میکنید، بازدید از این کتابخانه را در کنار گشت شهری ملبورن قرار دهید تا در کنار دیگر جاهای دیدنی استرالیا، یکی از نمادینترین بناهای فرهنگی کشور را هم تجربه کنید.
برای برنامهریزی بازدید خود، این نکات را در نظر داشته باشید:
کتابخانه ایالات ویکتوریا فقط یک بنای تاریخی نیست بلکه پر از جزئیات جالب و داستانهای شنیدنی است که آن را به یکی از محبوبترین جاذبههای ملبورن تبدیل کردهاند. چند نکتهی جالب دربارهی این مکان تاریخی:
کتابخانه ایالات ویکتوریا ملبورن نهتنها یکی از بزرگترین مراکز فرهنگی و ادبی استرالیا بلکه از آرامترین و چشمنوازترین مکانهایی بهشمار میآید که میتوان در سفر به ملبورن از آن بازدید کرد. در برنامهی تور استرالیا ماهبان تور، بازدید از این کتابخانه فرصتی برای استراحت، عکاسی و آشنایی با بخش دیگری از زندگی شهری ملبورن است. اگر به دنبال تجربهای متفاوت در میان جاهای دیدنی استرالیا هستید، کتابخانه ویکتوریا مقصدی است که نباید از دست بدهید.
بله، ورود برای عموم آزاد و بدون هزینه است.
بله، همه بازدیدکنندگان میتوانند کتابها را در محل مطالعه ورق بزنند اما امانتگیری فقط برای اعضا امکانپذیر است.
بله، عکاسی آزاد است اما بدون فلاش و سهپایه. برای استفاده حرفهای باید مجوز دریافت شود.